دوره 3، شماره 2 - ( تابستان 1401 )                   جلد 3 شماره 2 صفحات 119-99 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML Print


1- دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
2- استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. ، Zanganeh452yahoo.com.
3- دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
4- استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
چکیده:   (1291 مشاهده)
یکی از عمده­ترین سیاست­های مداخله­ای در بافت مرکزی شهر تهران که با چالش­­های متعددی مواجه است، بکارگیری پروژه­های محرک توسعه با رویکرد بازآفرینی در جهت ارتقای کیفیت محیط شهری است. شناخت و تبیین اثرات پروژه­های محرک توسعه با رویکرد بازآفرینی بر کیفیت محیط بافت مرکزی شهر تهران و همچنین مکانیسم و سازوکارهای چنین تأثیراتی، مهمترین هدف این مقاله بود. مبنای نظری و چارچوب مفهومی این پژوهش مبتنی بر رویکرد بازآفرینی و رویکرد کیفیت محیط شهری پایدار بوده است. ساختار متدولوژی این مقاله بر روش­ کمّی و بطور خاص روش پیمایش استوار بوده است. محله هرندی به عنوان نمادی از یک محله بافت مرکزی که با معضلات متعددی از جنبه­های مختلف حوزه شهری مواجه بوده و مداخلات مختلفی نیز در آن صورت گرفته، برای بررسی­ها و کسب نتایج دقیق­تر برای این مطالعه انتخاب شد. جامعه آماری پیمایش شامل ساکنان 15 سال به بالای محله هرندی بود که بر اساس فرمول کوکران، 378 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شد اما به منظور استحکام نتایج پیمایش این تعداد به 400 نفر افزایش یافته و توزیع پرسشنامه انجام یافت. روش نمونه­گیری به این منظور، نمونه­گیری تصادفی ساده بوده است. در تجزیه و تحلیل اطلاعات کمی از آمارهای توصیفی مانند شاخص­های مرکزی و آمارهای استنباطی مانند ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون و مدل تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج این مقاله نشان داد که علیرغم انجام اقدامات متعدد در بافت مرکزی شهر تهران، تغییرات چندان مثبتی در کیفیت محیط زندگی و فعالیت آن ایجاد نشده است. به گونه­ای که محله هرندی در وضعیت فعلی با چالش­های مختلفی در حوزه­های کالبدی- فضایی، اجتماعی فرهنگی، اقتصادی، زیست­محیطی و مدیریتی از جنبه­های رویکردی و ساختاری مواجه است. نتایج آزمون همبستگی پیرسون نشان داد که بین کیفیت اجرای پروژه­های محرک توسعه و کیفیت محیط زندگی و فعالیت ساکنان در بافت مرکزی رابطه معناداری وجود دارد. مقدار همبستگی بین آن دو نیز رقم 0.447 را نشان داد که همبستگی نسبتاً قوی محسوب می­شود. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که اقدامات مداخله­ای در حوزه­های مختلف بر کیفیت محیط محله­های بافت مرکزی شهر تهران مؤثر بوده و در این بین متغیر «کیفیت اقدامات کالبدی» دارای بیشترین مقدار تأثیرگذاری با ضریب بتای (0.277) و متغیر «کیفیت اقدامات زیست­محیطی» دارای پایین­ترین ضریب بتا (0.140) بوده است. همچنین نتایج نشان دادند که کیفیت اجرای اقدامات کالبدی- فضایی توسط سازمان­ها و نهادهای زیربط تحت­تأثیر مؤلفه­هایی مانند کیفیت در تصمیمات، سیاست­گذاری، مشارکت و اجرای اقداماتی در عرصه محیط زیست و عرصه اجتماعی فرهنگی قرار دارد. بیشترین تأثیرپذیری کیفیت اقدامات زیست­محیطی نیز از نحوه تصمیم­گیری­ها و کیفیت اجرای اقدامات در حوزه اجتماعی و فرهنگی بوده است.
متن کامل [PDF 2087 kb]   (304 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1400/12/3 | پذیرش: 1401/3/20

فهرست منابع
1. Ali Akbari, Ismail; Seyyed Mehdi Musa Kazemi; Mahnaz Keshavarz, Majid Jalalundi .2013. "Recognition of drivers of redevelopment of urban neighborhoods (case study: District 12 of Tehran)", Urban Planning Geography Research, Volume 8, Number 3, pp. 489-510. (in persian)
2. Alpopi, C., & Manole, C. (2013), Integrated urban regeneration, solution for cities revitalize, Procedia Economics and Finance, 6, pp.178–185.
3. Attoe, W& Logan, D (1989). American urban architecture: Catalysts in the design of city, Berkley: university of California.
4. Beauregard, R. A & Holcomb, H. B (1981), Revitalizing cities, Association of American Geographers, Washington.
5. Behraminejad, Dehghan .2014. "Knowledge and evaluation of the quality of the urban environment in the middle fabric of cities, a case study: the middle fabric of Shiraz city", Master's thesis, Shiraz University. (in persian)
6. Bohannon, C.L. (2004), The Urban Catalyst Concept Toward Successful Urban Revitalization.
7. Cochran, A., (2007), Understanding Urban Policy: A Critical Approach, Blackwell Publishing, Oxford.
8. Cochrane, Alan .2009. "Urban policies, a critical approach", translated by Aref Ohosi Moghadam, Tehran: Azarakhsh Publications. (in persian)
9. Couch, C; Fraser, C & Percy, S (ed). (2003), Urban Regeneration in Europe, Blackwell Publishing, Oxford.
10. Dehkhoda, Ali Akbar .2009. "Dictionary", Tehran. Siros Publications. (in persian)
11. Ellin, N (2006). Integral Urbanism, London and New York :Routledeg.
12. Elnokaly, Amira and Elseragy, Ahmed (2012), Historic city center as catalysts for wider sustainable urban regeneration.
13. Ertan, T & Egercioglu, Y (2016), Historic city center urban regeneration: case of Malaga and Kemeralti, Izmir, Procedia – social and behavioral sciences, Vol 223, pp. 601 - 607.
14. Ghane, Mehsa .2016. "The feasibility of the capabilities of public art as a driver of development in the regeneration of worn-out texture (case example: Mazandaran Crossroads neighborhood of Semnan"), Master's thesis, University of Arts. (in persian)
15. Grodach, Carl (2008), Museum as urban catalysts: the role of urban designe in flagship cultural development, Jornal of urban designe
16. Izadi, Mohammad Saeed .2009. "Urban regeneration of community action and integrated vision in organizing the target areas of urban improvement and renovation programs", Haft Shahr Quarterly, No. 33-34, pp. 73-8.( (in persian)
17. Kayani, Akbar; Farz Ali Salari Sardari; Mohammadsadeq Afrasiabi-Rad .2009. "Investigation of urban identity in the improvement and renovation of historical contexts (case study: City of Gor Firouzabad)", Journal of Geographical Space, Volume 10, No. 30, pp. 21-43. (in persian)
18. Kesht-kar, Vahid .2015. "Evaluation of the effects of development stimulating projects on improving the quality of urban environments, a case study: Odlajan neighborhood", Master's thesis, Tarbiat Modares University. (in persian)
19. Khadami, Masoud; Alipur, Roja; Amirkhani, Arin; Lilian, Mohammad Reza .2009. "Desirability of urban streets (an attitude towards the spatial quality and readability of urban streets)", Tehran: Tahan/Hale publications. (in persian)
20. Kurd Zanganeh, Jafar .2015. "Investigation of the quality of life related to the elderly and the factors affecting it", master's thesis, under the guidance of Mohammad Mirzaei, Faculty of Social Sciences, University of Tehran. (in persian)
21. Laprise, M; Lufkin, S & Rey, E (2015), An indicator system for the assessment of sustainability integrated into the project dynamics of regeneration of disused urban areas, Building and Environment, Vol 86, pp 29–38.
22. Ling, Shen (2013), The Research and application of urban catalyst theory in revitalizing historic urban quarters redesign nanbuting district in Nanjing, China.
23. Lotfi, Sahand (2018), "Culture-Based Urban Regeneration: A Reflection on Cultural Foundations and Regeneration Actions", Fine Arts Journal, No. 45, pp. 49-62. (in persian)
24. Ministry of Roads and Urban Development .2013. "National Strategic Document for Revitalization, Improvement, Renovation and Empowerment of Dilapidated and Inefficient Urban Structures", Government Board Office, Tehran. (in persian)
25. Moin, Mohammad .2010. "Persian Culture of Moin", Amirkabir Publications, 2nd edition. (in persian)
26. O’Tool, M & Usher, D (1992), Editorial, in: P. Healey et al. (Eds) Rebuilding the City: property-led urban regeneration, E. & F. N. Spon, London.
27. Police station, Mohsen; Ahmad Pourahmad, Yaqub Abdali .2018, "Spatial analysis of crime in inefficient urban contexts, case study: Harandi neighborhood, district 12 of Tehran", 10th year, number 1, pp. 49-60. (in persian)
28. Pourjafar, Mohammadreza; Dehghani, Fahimeh .2018. "The role of recreating cultural landscapes on improving the quality of citizen's life (case example: Zandiyeh Shiraz collection)", Naqsh Jahan magazine, first volume, number 1, pp. 81-94. (in persian)
29. Roberts, P & Sykes, H (2000), Urban Regeneration, Handbook, Sage Publications, London.
30. Sajjadzadeh, Hassan; Hamidinia, Maryam; Dalvand, Rizvan .2016. "Measurement and evaluation of the driving dimensions of development in the regeneration of traditional neighborhoods, a case study: Haji neighborhood in the historical context of Hamedan city", Geography and Development Journal, No. 49, pp. 1-22. (in persian)
31. Sajjadzadeh, Hassan; Zolfi Gol, Sajjad .2014. "The role of urban design in the regeneration of traditional neighborhoods with the stimulating approach of developing a case study: Hamadan's Kalpa neighborhood", Amash Mohit Quarterly, Volume 8, No. 31, 147-171. (in persian)
32. Smyth, H (1994), Marketing the city, the role of flagship developments in urban regeneration, Talor & Francis, UK.
33. Sternberg, E. 2002. what makes building catalyst? How culture facilities can be designed to spur surrounding development . Journal of Architecture and planning research, vol 19(1), 30-42.
34. Villagra, P; Rojas, C; Ohno, R; Xue, M & Gómez, K (2014), A GISbase exploration of the relationships between open space systems and urban form for the adaptive capacity of cities after an earthquake: the cases of two Chilean cities, Applied Geography, Vol 48, pp. 64–78.
35. Zheng, H. W; Shen, G. Q. P & Wang, H (2014), A review of recentstudies on sustainable urban renewal, Habitat International, Vol 41, pp. 272–279.

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.