مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

معرفی و ارزیابی سایت های مستعد گردشگری ماجراجویانه (مورد مطالعه: استان کرمانشاه)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
10.52547/gsma.2.4.1
چکیده
گردشگری ماجراجویانه پدیده‌ای پیچیده و پویا در گردشگری است که در سال‌های اخیر به‌عنوان تفریح در فضای باز به‌طور فزاینده‌ای تجاری شده و به‌سرعت رشد کرده است. ماهیت کوهستانی و تنوع لندفرم های مستعد گردشگری ماجراجویانه در استان کرمانشاه باعث شده تا این‌گونه از گردشگری از رونق خاصی برخوردار باشد که برگزاری جشنواره‌ها و همایش‌هایی با محتوای این نوع از گردشگری دلیلی بر این ادعاست. در این تحقیق هدف شناسایی سایت های مستعد گردشگری ماجراجویانه در استان کرمانشاه و ارزیابی سایت‌ها بر اساس اهمیت آن‌ها در جذب گردشگران ماجراجو با استفاده از معیارهای مؤثر بر رتبه‌بندی آن‌ها می‌باشد. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. از اطلاعات سایت های گردشگری و ابزارهایی مانند GPS، دوربین عکاسی، نرم‌افزار Arc GIS و پرسشنامه محقق ساخته استفاده‌شده است. بدین‌صورت که ابتدا ویژگی‌های سایت‌های منتخب با استفاده از مطالعات میدانی و اسنادی تهیه و سپس در قالب پرسشنامه توسط کارشناسان و گردشگران ماجراجو تکمیل شد. در ادامه با شناسایی معیارها و زیرمعیارها و وزن دهی آن‌ها به روش AHP و کوپراس، رتبه‌بندی سایت‌ها انجام شد. بررسی 10 سایت مهم گردشگری ماجراجویانه از دید کارشناسان و گردشگران با در نظر گرفتن معیارها و زیر معیارهای مؤثر نشان داد که معیار گردشگری به‌عنوان مهم‌ترین معیار اصلی و تنوع جاذبه‌ها، سطح جذابیت و امنیت 3 زیر معیار دارای بیشترین امتیاز جهت ارزیابی و رتبه بندی سایت‌های گردشگری ماجراجویانه در استان کرمانشاه هستند. نتایج نشان داد که سایت‌های گردشگری دیواره بیستون، دیواره آبشار پیران و غار پرآو دارای بالاترین اهمیت در گردشگری ماجراجویانه استان کرمانشاه هستند. هم‌چنین اولویت‌بندی سایت‌ها حاکی از این است که دیواره نوردی و سنگ‌نوردی، محبوب‌ترین گونه‌های گردشگری ماجراجویانه به شمار می‌روند.
کلیدواژه‌ها

۱. اسماعیلی، آرزو و حمید برقی. ۱۳۹۱. بررسی مناطق نمونه‌ی گردشگری به‌منظور توسعه گردشگری ماجراجویانه (مطالعه موردی شهر اصفهان). اولین همایش ملی گردشگری و طبیعت‌گردی ایران‌ زمین. همدان.
۲. انتظاری، مژگان، و یوسف آقایی پور. ۱۳۹۳. بررسی پتانسیل‌های اکوتوریسم و ژئوتوریسمی منطقه نمونه گردشگری بیستون با استفاده از تکنیک SWOT. پژوهش و برنامه‌ریزی شهری. دورۀ ۵. شمارۀ ۱۶. صص ۸۸-۷۵.
۳. بیاتی‌خطیبی، مریم، شهابی، هیمن و هانا قادری‌زاده. ۱۳۸۹. ژئوتوریسم رویکردی نو در بهره گیری از جاذبه های ژئومورفولوژیکی غار کرفتو استان کردستان. فضای جغرافیایی. دورۀ ۱۰. شمارۀ ۲۹. صص۵۰-۲۷.
۴. بیانی، شیوا، ۱۳۹۷. امکان سنجی راه اندازی گردشگری ورزش های ماجراجویانه در استان اردبیل و ارائه راهکار. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. استاد راهنما: مهرداد محرم زاده. دانشگاه محقق اردبیلی.
۵. خاکساری، علی و معصومه دهقانی. ۱۳۹۳. ظرفیت گردشگری ماجراجویانه درکویرهای ایران با استفاده از SWOT. مطالعات مدیریت گردشگری. دورۀ ۹. شمارۀ ۲۷. صص ۲۲-۱.
۶. خضر، بهمن، ۱۳۹۵. بررسی پتانسیل های توسعه گردشگری ماجراجویانه در استان آذربایجان غربی. پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد. استاد راهنما: زاهد شفیعی. دانشگاه هنر اصفهان.
۷. عزیزپور، فرهاد، زراعی، سودابه و کتایون چراغی. ۱۳۹۲. موانع توسعه گردشگری ماجراجویانه در ایران با تاکید بر مخاطرات طبیعی. دومین کنفرانس بین‌المللی مخاطرات محیطی. تهران.
۸. غفاری گیلانده، عطا، ده‌ده‌زاده سیلابی، پروین و مریم قدیمی. ۱۳۹۶. رتبه‌بندی جاذبه‌های گردشگری براساس پتانسیل جذب گردشگر با استفاده از مدل تاکسونومی عددی (مورد مطالعه: شهرستان خوی). اقتصاد و مدیریت شهری. دورۀ ۵. شمارۀ ۲۰. صص ۱۲۶-۱۱۳.
۹. قاسمی، مسلم، شرفی، حجت الله، جعفری، مرضیه و بهزاد شیخ علی پور. ۱۳۹۵. رتبه‌بندی زیرساخت‌های گردشگری شهری با استفاده از تکنیک کوپراس (مطالعۀ موردی: استان زنجان). گردشگری شهری. دورۀ ۳. شمارۀ ۱. صص ۴۱-۳۱.
۱۰. قدیری معصوم، مجتبی و لیلا وثوقی. ۱۳۸۴. گردشگری ماجراجویانه. مطالعات جهانگردی. دورۀ ۳. شمارۀ ۸. صص ۵۸-۴۱.
۱۱. مجیدی، چالاک و مهرداد محرم زاده. ۱۳۹۵. راهبرد توسعۀ ورزش‌های ماجراجویانه در شهر سنندج با استفاده از تحلیلSWOT. پژوهش در مدیریت ورزشی و رفتار حرکتی. دورۀ ۶. شمارۀ ۱۲. صص ۴۴-۲۷.
۱۲. محرم‌زاده، مهرداد و مسعود ایمان‌زاده. ۱۳۹۸. بررسی راهکارهای توسعه گردشگری ورزشی ماجراجویانه در استان اردبیل. مدیریت و توسعه ورزش. دورۀ ۸. شمارۀ ۴. صص ۱۷-۲.
۱۳. مدیری، مهدی، سلیمی منش، جبار، عباسی، محمد و سجاد باقری سید شکری. ۱۳۹۰. تحلیل و ارزیابی پتانسیل‌ ها و راهبردهای توسعه اکوتوریسم در منطقه ریجاب (استان کرمانشاه). اطلاعات جغرافیایی « سپهر«. دورۀ ۲۰. شمارۀ ۷۸. صص ۵۰-۴۳.
۱۴. میرزایی، رحمت، ۱۳۸۸. تاثیر توسعه گردشگری روستایی بر اشتغال در منطقه اورامانات کرمانشاه. روستا و توسعه. دورۀ ۱۲. شمارۀ ۴. صص ۷۶-۴۹.
۱۵. میرکتولی، جعفر و راضیه مصدق. ۱۳۸۹. بررسی وضعیت گردشگری روستایی و نقش آن در رونق صنایع دستی. مطالعه موردی دهستان استرآباد جنوبی. شهرستان گرگان. مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای. دورۀ ۲. شمارۀ ۷. صص ۱۵۴-۱۳۷.
16. Beedie, P., & Hudson, S. 2003. Emergence of mountain-based adventure tourism. Annals of tourism research. 30(3). Pp 625-643.
17. Bentley, T. A., & Page, S. J. 2001. Scoping the extent of adventure tourism accidents, Annals of Tourism Research, 28(3). Pp 705-726.
18. Bentley, T. A., Page, S. J., & Macky, K. A. 2007. Adventure tourism and adventure sports injury: The New Zealand experience. applied ergonomics. 38(6). Pp 791-796.
19. Buckley, R., McDonald, K., Duan, L., Sun, L., & Chen, L. X. 2014. Chinese model for mass adventure tourism, Tourism management, 44. Pp 5-13.
20. Buckley, R.C. 2006. Adventure Tourism. Wallingford: CAB International.
21. Cater, C. I. 2006. Playing with risk? Participant perceptions of risk and management implications in adventure tourism. Tourism management. 27(2). Pp 317-325.
22. Chhetri, P., Arrowsmith, C., & Jackson, M. 2004. Determining hiking experiences in nature-based tourist destinations. Tourism Management. 25. Pp 31-43.
23. Dar, H. 2014. Potentials and problems of adventure tourism: a study of Kashmir valley, Abhinav International Monthly Refereed Journal of Research in Management & Technology. 3(9). Pp 77-84.
24. FaladeObalade, T. A., & Dubey, S. 2014. Managing Tourism as a source of Revenue and Foreign direct investment inflow in a developing Country: The Jordanian Experience. International journal of academic research in economics and management sciences. 3(3). Pp 16-42.
25. Gardiner, S., & Kwek, A. 2017. Chinese participation in adventure tourism: A study of generation Y international students’ perceptions. Journal of Travel Research. 56(4). Pp 496-506.
26. Giddy, J. K., & Webb, N. L. 2016. The influence of the environment on motivations to participate in adventure tourism: The case of the Tsitsikamma, South African Geographical Journal. 98(2). Pp 351-366.
27. Hansen, M., Hjalager, A. M., & Fyall, A. 2019. Adventure tourism innovation: Benefitting or hampering operations?. Journal of Outdoor Recreation and Tourism. 28. 100253.
28. Swarbrooke, J., Beard, C., Leckie, S., & Pomfret, G. 2003. Adventure tourism: The new frontier. Routledge.
29. Travel Industry Association of America. 2005. Adventure travel report, /http://www.tia.orgS. last viewed 25 November 2005.
30. Vaske, J. J., Carothers, P., Donnelly, M. P., & Baird, B. 2000. Recreation conflict among skiers and snowboarders. Leisure Sciences. 22(4). Pp 297-313.
31. Vujadinović, S., Šabić, D., Joksimović, M., Golić, R., Gajić, M., Živković, L., & Milinčić, M. 2013. Possibilities for mountain-based adventure tourism: the case of Serbia. Bulletin of Geography. Socio-economic Series. 19(19). Pp 99-111.
32. Weber, K. 2001. Outdoor adventure tourism: A review of research approaches. Annals of tourism research. 28(2). Pp 360-377.
33. Williams, P., & Soutar, G. N. 2009. Value, satisfaction and behavioral intentions in an adventure tourism context. Annals of tourism research. 36(3). Pp 413-438.
34. Williams, P., Soutar, G., Ashill, N. J., & Naumann, E. 2017. Value drivers and adventure tourism: A comparative analysis of Japanese and Western consumers. Journal of Service theory and Practice. 27(1). Pp 102-122.