وجود برخی از کانونها و زیستگاه های انسانی پرجمعیت و استراتژیک در مناطق کوهستانی که حدود 30 درصد از مساحت ایران و 24 درصد از مناطق جهان را دارا هستند، حاکی از اهمیت تحقیق و توسعه مطالعات و پژوهش های علمی در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار فضایی در این مناطق است. نبود مجله تخصصی با محوریت مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی در کشور، دست اندرکاران این مجله را بر آن داشت که با کمک اندیشمندان و علاقمندان، زمینه های اندیشه ای تحول و توسعه مناطق کوهستانی را فراهم آورد. گروه جغرافیای دانشگاه لرستان با مشارکت و همکاری انجمن علمی جغرافیا و برنامه ریزی روستایی ایران در این ارتباط گام های اساسی برداشته است. انتشار مجله «مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی» هم به عنوان بستری برای تضارب اندیشهها و آراء پژوهشگران از جمله این اقدامات است.دست اندرکاران مجله امیدوارند با تلاش همه علاقهمندان، زمینه نمایهسازی مجله در پایگاههای علمی بینالمللی نظیر اسکوپوس فراهم شود، که در این مسیر به همکاری و همراهی همه پژوهشگران عرصه جغرافیا نیازمند است.
مجله «مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی» با محوریت موضوعی چالشهای جغرافیایی موجود در توسعه مناطق کوهستانی به عنوان یکی از مهمترین مؤلفههای اثرگذار برنامهریزی محلی، منطقهای، ملی و بینالمللی کوشش دارد زمینهای را فراهم سازد تا متخصصان علوم مرتبط، اندیشه و آرای خود را در این زمینه برای توسعه علم و ارتقای فعالیتهای توسعهای در جهان و به ویژه در سطح کشور ایران ارائه نمایند. بر این اساس، فعالیتهای مجله در چارچوب محورهای مطالعاتی عرصههای مختلف جغرافیایی همچون حوزههای شهری، روستایی، گردشگری، آمایش سرزمین، ژئومورفولوژی، اقلیمشناسی، سیاسی و مباحث میانرشتهای و ... مرتبط با توسعه نواحی کوهستانی البرز، زاگرس، نواحی کوهستانی تالش، شمال و شرق کشور و نواحی واقع در کرانه کوههای با اهمیت ایران و جهان تعریف شده است.
اهداف و دامنه علمی
مجله «مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی»، یک مجله علمی با داوری همتا است که توسط دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران منتشر میشود. این مجله به ارتقای دانش در زمینه ابعاد فیزیکی، محیطی، بومشناختی و اجتماعی-فرهنگی مناطق کوهستانی اختصاص دارد. هدف اصلی آن فراهم آوردن بستری علمی برای انتشار پژوهشهای اصلی، مرورهای انتقادی و توسعههای نظری است که فهم سیستمهای کوهستانی را افزایش داده و به مدیریت پایدار آنها کمک میکند. دامنه علمی مجله «مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی» طیف گستردهای از موضوعات را پوشش میدهد، از جمله اما نه محدود به:
- جغرافیای کوهستان – الگوها، فرایندها و پویاییهای فضایی مناطق کوهستانی.
- ژئومورفولوژی ارتفاعات – فرایندهای زمینریختی، تکامل و سیستمهای ژئومورفیک در محیطهای مرتفع.
- تغییرات اقلیمی و محیطی در کوهستانها – تغییرپذیری اقلیم، پیامدهای تغییرات جهانی و هواشناسی کوهستانی.
- اکوسیستمها و تنوع زیستی کوهستانی – فرایندهای اکولوژیکی، حفاظت و تنوع گونهها در مناطق مرتفع.
- تعامل انسان و محیط در مناطق کوهستانی – الگوهای سکونت، بهرهبرداری از منابع و راهبردهای سازگاری.
- توسعه پایدار در مناطق کوهستانی – سیاستها، روشها و راهکارهای تعادل بین توسعه و حفاظت.
- مخاطرات طبیعی و مدیریت ریسک در کوهستانها – زلزله، زمینلغزش، سیل و راهبردهای تابآوری.
- چشماندازهای فرهنگی مناطق کوهستانی – میراث، دانش سنتی و روشهای فرهنگی که محیطهای کوهستانی را شکل میدهند.
با پرداختن به این موضوعات، مجله تلاش دارد گفتگوی بینرشتهای را ترویج دهد و رویکردهای نوآورانه برای درک چالشها و فرصتهای مناطق کوهستانی در سطح جهانی تشویق کند. مجله «مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی» از مقالات پژوهشگران رشتههای جغرافیا، علوم محیطی، بومشناسی، جامعهشناسی، برنامهریزی و سایر حوزههای مرتبط با مطالعه محیطهای کوهستانی استقبال میکند.