مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

ارائه رویکردی نوین و سبز به منظور سنجش و ارزیابی توان منطقه زاگرس برای استقرار صنایع

نویسندگان
1 استادیار گروه طراحی محیط زیست، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانش آموخته دکتری گروه برنامه ریزی محیط زیست، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه برنامه ریزی محیط زیست، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
آمایش سرزمین، تنظیم رابطه بین انسان، سرزمین و فعالیت به‌منظور بهره­برداری درخور و پایدار از جمیع امکانـات اسـت. با توجه به فقدان برنامه جامع آمایش سرزمین در ایران و به ویژه در زاگرس، نابودی دارایی­های طبیعی و زیستگاه­های منطقه و وضعیت معیشتی نامناسب، پرداختن به این امر ضروری می­باشد.  در این تحقیق از روش ارزیابی فضایی در ترکیب با روش­های تصمیم­گیری استفاده شده است. بدین منظور 31 معیار در دو بخش اکولوژیک و اقتصادی-اجتماعی به‌منظور سنجش و ارزیابی توان منطقه زاگرس استفاده شده است. ابتدا با استفاده از 20 معیار، توان اکولوژیکی مورد ارزیابی قرار گرفته و شاخص آن به‌دست‌آمده و سپس با استفاده از 11 معیار شاخص توسعه اقتصادی-اجتماعی محاسبه شده و از ترکیب این دو شاخص، شاخص نهایی توسعه استخراج شده است. بر اساس نتایج نهایی ارزیابی و معیارهای مورد استفاده در این فرایند، حدود 59 درصد کل منطقه دارای محدودیت است. 72/2 درصد از منطقه دارای توان بسیار مناسب برای توسعه صنعتی بوده و حدود 55/5 درصد نیز دارای توان مناسب است. بدین معنی که در مجموع حدود 5/8 درصد از مساحت منطقه موردمطالعه دارای توان مناسب و بسیار مناسب برای توسعه است. شاخص توسعه اقتصادی-اجتماعی بر اساس 11 معیار اقتصادی و اجتماعی تعریف شده است که برای هر استان به‌صورت جداگانه محاسبه و سپس در ترکیب با شاخص توان اکولوژیک مورد ارزیابی نهایی قرار گرفته­اند. نتایج این شاخص نشان می­دهد که استان کرمانشاه بیشترین توان (52/0) و استان کردستان کمترین توان (20/0) را دارا می‌باشند.
کلیدواژه‌ها