1
دکتری آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2
دانشیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
3
دانشیار آب و هواشناسی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
4
استادیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
چکیده
رخدادهای جوی شدید هر از گاهی با توجه به وسعت و بازه زمانیشان، مشکلات جدی در روند عادی زندگی بشر ایجاد میکنند. بارش برف سنگین در منطقه جلگه ساحلی گیلان یکی از پرمخاطره ترین این پدیدهها است. در این پژوهش سه برف سنگین استان گیلان در طی دوره آماری 1998 تا 2018 (20 سال) مورد واکاوی همدید و ماهوارهای قرار گرفته است. بدین منظور دادههای برف از سازمان هواشناسی استان گیلان، دادههای مورد استفاده برای نقشههای همدید از سایت نوآ (NCEP/NCAR reanalysis 1) و تصاویر ماهوارهای از سایت سنجنده مودیس اخذ گردید. سپس با رویکرد محیطی به گردشی، سامانههای همدید با توجه به منشاء شکلگیری از چند روز قبل تا روز بارش برف شناسایی شد. نتایج نشان داد سه برف سنگین این ناحیه در اثر گسترش هماهنگ دو واچرخند دینامیکی–حرارتی سیبری و واچرخند اروپایی، بلوکینگ دو قطبی و پرفشار اروپایی ایجاد شدهاند. همچنین بررسی پهنه برفی با بکارگیری تصاویر مودیس ماهواره ترآ نشان داد سه برف سنگین بیش از 70 درصد وسعت استان را در بر گرفته و به ترتیب 94/70، 44/90 و 46/81 مساحت استان گیلان را در سالهای 2005، 2008 و 2017 پوشش دادهاند.
