مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

تبیین عوامل موثر بر انتشار کربن در محلات کلانشهر تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز-دانشکده علوم انسانی علامه جعفری -گروه جغرافیا
2 گروه جغرافیا و برنامه شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
10.22034/gsma.2025.2053296.1063
چکیده
رشد سریع شهرنشینی و توسعه صنعتی موجب افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای شده است که بر کیفیت محیط‌زیست شهری تأثیر منفی گذاشته است همین عامل منجر به آلودگی‌های محیط زیست شهری، کاهش کیفیت زندگی شهروندان و کاهش سلامت آنها شده است بنابراین این پژوهش با هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تحلیل عوامل فضایی و کاربری‌های شهری مؤثر بر انتشار کربن در این کلان‌شهر است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر داده‌های مکانی و آماری است. در این پژوهش، از روش‌های تحلیل فضایی مانند خودهمبستگی فضایی موران و مدل رگرسیون وزنی جغرافیایی (GWR) استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که انتشار کربن در تبریز الگوی خوشه‌ای دارد و بیشترین تمرکز آن در مناطق صنعتی، پرجمعیت و دارای تراکم ساختمانی بالاست. متغیرهای مؤثر شامل تراکم جمعیت، تراکم ساختمانی، تراکم شبکه راه، کاربری صنعتی، کاربری تجاری، میزان ترافیک و ضریب اشغال بوده که همگی تأثیر معناداری بر افزایش انتشار کربن دارند. در مقابل، افزایش کاربری فضای سبز نقش مثبتی در کاهش انتشار دی‌اکسید کربن داشته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که توسعه نامتوازن شهری، تمرکز صنایع آلاینده، تراکم بالای ساختمان‌ها و شبکه راه‌ها، تأثیر مستقیمی بر افزایش انتشار کربن دارند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود که در سیاست‌گذاری‌های شهری، توسعه پایدار با تمرکز بر بهینه‌سازی کاربری زمین، افزایش فضای سبز و کاهش آلاینده‌های ناشی از ترافیک مورد توجه قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 30 شهریور 1404