مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

بررسی تغییرات زمانی و مکانی رخدادهای حدی دما در گذشته و آینده‌ی غرب و جنوب‌غرب ایران با بهره‌گیری از داده‌های مشاهده‌ای و مدل‌های CMIP

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
سارا غلامرضایی
اقلیم شناسی دانشگاه علوم تحقیقات تهران
10.22034/gsma.2025.2069915.1117
چکیده
یکی از مهم‌ترین اثرات تغییر اقلیم، تغییر در مقادیر میانگین متغیرهای هواشناسی است که تغییرات قابل ‌توجهی در خصوصیات حدی متغیرهای هواشناسی ایجاد کرده است. بر اساس گزارش هیئت بین‌الدولی تغییر اقلیم (IPCC) فراوانی وقوع دماهای حدی در بسیاری از مناطق کره زمین در اواخر قرن بیستم به دلیل گرمایش جهانی افزایش پیدا کرده است و تداوم این روند در قرن 21 نیز بسیار محتمل می‌باشد. گرم شدن و ادامه روند افزایشی درجه حرارت کره زمین، عمدتاً از طریق رخداد بیشتر فرین‌های اقلیمی تأثیرات عمیقی در سراسر جهان بر جوامع انسانی، اکوسیستم‌ها و محیط‌زیست دارد. رویدادهای فرین اقلیمی ازجمله امواج گرما، امواج سرما، یخبندان، بارش‌های سیل‌آسا، خشکسالی‌های‌ شدید و متوالی، پدیده گرد و غبار و ... از مهم‌ترین فرین‌های‌ اقلیمی هستند که در قسمت‌های مختلف ایران در شدت و ضعف متفاوت رخ می‌دهند. این رخدادهای حدی می‌تواند تأثیرات قابل‌توجهی بر محیط‌زیست طبیعی (گیاهان، جانوران) و انسانی (کشاورزی، زیرساخت‌های شهری، بهداشت و سلامت جامعه) ایران‌زمین داشته باشد. نتایج بررسی شاخص های فرین دمایی سرد و گرم نشان داد که شاخص‌های فرین سرد آینده ایران کاهشی و شاخص‌های گرم فرین آینده افزایشی خواهند بود که روند افزایشی مقادیر شاخص فرین گرم برای بیشتر شاخص‌ها و در سطح قابل توجهی از نقاط کشور معنادار می باشد.
کلیدواژه‌ها
روزهای تابستانی
روزهای یخبندان
شاخص‌های فرین
CMIP6
روند
مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 21 مهر 1404