مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

تحلیل ساختاری اثرات بازآفرینی پایدار اقتصادی بر ارتقای زیست‌پذیری در سکونتگاه‌های ناکارآمد؛ تجربه خرم‌آباد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.
2 دانشگاه لرستان
3 استادیار،گروه شهرسازی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران.
10.22034/gsma.2026.2082034.1146
چکیده
بازآفرینی پایدار شهری با تمرکز بر پیش‌ران‌های اقتصادی، راهبردی کلیدی برای ارتقای کیفیت زندگی در بافت‌های ناکارآمد است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی تأثیر بازآفرینی اقتصادی بر زیست‌پذیری شهری در بافت‌های ناکارآمد شهر خرم‌آباد، با تأکید بر نقش واسطه‌ای پایداری مدیریتی انجام شده است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و جمع‌آوری داده‌ها از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته میان 384 نفر از ساکنان (نمونه‌گیری تصافی طبقه‌بندی شده) و ۳۰ خبره شهری صورت گرفت. برای تجزیه و تحلیل یافته‌ها از تکنیک دیمتل فازی و مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. روایی محتوایی ابزار توسط شاخص CVR و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (بالای ۰.۸۰) تایید گردید. یافته‌های دیمتل فازی نشان داد که «فرصت‌های اشتغال و کسب‌وکارهای محلی» اثرگذارترین شاخص در زنجیره بازآفرینی هستند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری حاکی از آن است که بازآفرینی اقتصادی تأثیر مستقیم و معناداری بر زیست‌پذیری دارد (ضریب مسیر ۰.۶۸). همچنین، پایداری مدیریتی با بار عاملی ۰.۸۰۱ به عنوان متغیر میانجی، پیوند میان مداخلات اقتصادی و خروجی‌های زیست‌پذیری را تقویت می‌کند. نتایج نهایی نشان می‌دهد که در شهرهای میان‌مرتبه همچون خرم‌آباد، ارتقای زیست‌پذیری بیش از مداخلات کالبدی، مستلزم توانمندسازی مالی خانوار و حکمرانی شفاف محلی است. این پژوهش پیشنهاد می‌کند سیاست‌گذاران بر ایجاد خوشه‌های اقتصادی محله‌محور به عنوان پیش‌زمینه پایداری اجتماعی تمرکز کنند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 26 بهمن 1404