1
دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
2
دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
3
استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران.
10.22034/gsma.2026.2078047.1138
چکیده
رشد سریع و بیرویه کلانشهرها در دهههای اخیر، یکی از مهمترین عوامل تخریب سطوح پوشش گیاهی و تغییر کاربری اراضی بوده است. کلانشهر مشهد نیز به عنوان دومین کلانشهر پهناور ایران، شاهد گسترش کالبدی فزایندهای بوده که بدون شک پیامدهای زیستمحیطی قابل توجهی در پی داشته است. این پژوهش با هدف تحلیل کمی روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از این گسترش شهری و با بهرهگیری از فناوریهای نوین سنجش از دور و GIS در کلانشهر مشهد انجام شده است. این پژوهش، از نظر هدف، جزء پژوهشهای کاربردی و دارای ماهیتی توصیفی- تحلیلی، همچنین از نظر روش، در گروه پژوهشهای کمی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرمافزارهای ENVI و ArcGIS و الگوریتمهای FLAASH، NDVI، NDBI و مدل ترکیبی ACO-SVM برای پیشپردازش، استخراج شاخصها و طبقهبندی تصاویر استفاده شد. نتایج پژوهش نشان میدهد در بازه ۳۴ ساله، مناطق مسکونی مشهد با رشد ۱۳۸ درصدی به ۱۸۸۶۲ هکتار رسیده، درحالی که مراتع و اراضی بایر ۴۷ درصد کاهش یافته و به ۹۸۴۷ هکتار رسیده است. اراضی کشاورزی دیم و آبی نیز به ترتیب ۴۳ و ۳۶ درصد کاهش نشان میدهند. این تغییرات بیانگر الگوی توسعه ناپایدار و تهدید جدی برای امنیت غذایی و تابآوری زیستمحیطی است. دقتسنجی با ضریب کاپای ۰.۹۱ صحت روششناسی پژوهش را تأیید میکند.
قلاسی,طیبه , میری,غلامرضا و ملاشاهی,حسین . (1404). تحلیل روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از گسترش کالبدی کلانشهر مشهد با استفاده از RS و GIS. (e734537). مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی, (), e734537 doi: 10.22034/gsma.2026.2078047.1138
MLA
قلاسی,طیبه , , میری,غلامرضا , و ملاشاهی,حسین . "تحلیل روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از گسترش کالبدی کلانشهر مشهد با استفاده از RS و GIS" .e734537 , مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی, , , 1404, e734537. doi: 10.22034/gsma.2026.2078047.1138
HARVARD
قلاسی طیبه, میری غلامرضا, ملاشاهی حسین. (1404). 'تحلیل روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از گسترش کالبدی کلانشهر مشهد با استفاده از RS و GIS', مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی, (), e734537. doi: 10.22034/gsma.2026.2078047.1138
CHICAGO
طیبه قلاسی, غلامرضا میری و حسین ملاشاهی, "تحلیل روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از گسترش کالبدی کلانشهر مشهد با استفاده از RS و GIS," مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی, (1404): e734537, doi: 10.22034/gsma.2026.2078047.1138
VANCOUVER
قلاسی طیبه, میری غلامرضا, ملاشاهی حسین. تحلیل روند تخریب پوشش گیاهی ناشی از گسترش کالبدی کلانشهر مشهد با استفاده از RS و GIS. مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی, 1404; (): e734537. doi: 10.22034/gsma.2026.2078047.1138