مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

تحلیل وضعیت تاب‎آوری کالبدی معابر در برابر مخاطرات ناشی از زلزله (مورد مطالعه: منطقه 5 شهر مشهد)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد شیروان، دانشگاه آزاد اسلامی، شیروان، ایران
10.22034/gsma.2026.2087868.1156
چکیده
هدف: تحلیل تاب‌آوری کالبدی معابر در برابر زلزله،بخشی مهم از ارزیابی ایمنی شهری است؛زیرا کیفیت و کارایی شبکه معابر نقش مستقیم در کاهش خسارات،تسهیل امدادرسانی و حفظ کارکردهای حیاتی شهر در زمان بحران دارد. این پژوهش با هدف تحلیل وضعیت تاب‎آوری کالبدی معابر در برابر مخاطرات ناشی از زلزله در منطقه 5 شهر مشهد، انجام شده است.

روش: تحقیق حاضر،به لحاظ هدف، کاربردی، بر حسب ماهیت، کمی ‎و از نوع روش آن توصیفی - تحلیلی است.گردآوری داده‌ها، از طریق مطالعات کتابخانه‌ای (اسنادی)،میدانی و داده‌های مکانی صورت گرفت. جامعه آماری شامل 25 نفر از خبرگان می‌باشند که به روش هدفمند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم‎افزار Arc GIS و روش تحلیل شبکه‌ای (AHP)، انجام گرفت.

نتایج: نتایج نشان می‌دهد که در منطقه ۵، بیشترین آسیب‌پذیری کالبدی معابر در بخش‌های مرکزی و شرقی مشاهده می‌شود، در حالی‌که نواحی غربی و جنوب‌غربی وضعیت بهتری دارند. توزیع پهنه‌بندی نیز نشان می‌دهد که حدود ۳۵ درصد منطقه در وضعیت نامناسب تا کاملاً نامناسب قرار دارد و تنها ۱۰درصد از پهنه،کاملاً مناسب است. این وضعیت بیانگر آن است که بخش قابل‌توجهی از معابر مرکزی نیازمند مداخلات جدی برای ارتقای تاب‌آوری در برابر زلزله هستند.

نتیجه‌گیری: آسیب‌پذیری کالبدی معابر در منطقه ۵ نامتوازن است؛ضعف اصلی در بخش‌های مرکزی و شرقی(با تراکم بالا و معابر باریک) قرار دارد، در حالی که غرب و جنوب‌غرب وضعیت بهتری دارند. به دلیل اختلال جدی شبکه معابر مرکزی در زمان زلزله، اولویت برنامه‌ریزی شهری باید ارتقای کیفیت معابر، کاهش تراکم و بهبود ساختار کالبدی در مرکز منطقه باشد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 تیر 1405