پژوهش حاضر با هدف تحلیل ویژگی‌های زمانی و مکانی وارونگی دمایی و ارزیابی شدت آن در شهر کرمانشاه با استفاده از شاخص شدت وارونگی انجام شد. این پژوهش از نوع کاربردی و مبتنی بر تحلیل داده‌های مشاهده‌ای است. جامعه آماری شامل تمامی رخدادهای وارونگی دمایی ثبت‌شده در ایستگاه سینوپتیک کرمانشاه طی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ بود. داده‌های رادیوسوند روزانه تا تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال، همراه با داده‌های آلاینده‌های مونوکسیدکربن و دی‌اکسید گوگرد، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برای هر رخداد، ارتفاع، ضخامت، فشار، اختلاف دما و شاخص شدت وارونگی محاسبه و ارتباط آن با متغیرهای جوی و آلاینده‌های هوا بررسی شد. نتایج نشان داد در دوره مطالعه ۴۸۵۲ رخداد وارونگی ثبت شده است که به‌طور متوسط سالانه ۴۴۱ رخداد را شامل می‌شود. وارونگی‌های فرونشستی با ۴۶/۲ درصد بیشترین فراوانی را داشته و پس از آن وارونگی‌های تشعشعی با ۴۵/۶ درصد قرار دارند. همچنین حدود ۶۳ درصد رخدادها دارای شدت ضعیف و تنها ۹/۳ درصد بسیار شدید بودند. نتایج بیانگر آن است که شدت وارونگی با افزایش دما و فشار افزایش یافته و با افزایش ارتفاع و ضخامت لایه وارونگی کاهش می‌یابد. همچنین رابطه‌ای مثبت و معنادار میان شدت وارونگی و غلظت آلاینده‌های هوا مشاهده شد که نشان‌دهنده نقش این پدیده در تجمع آلاینده‌ها و کاهش اختلاط عمودی جو است. بر این اساس، توسعه سامانه‌های پایش و پیش‌بینی وارونگی دما و بهره‌گیری از نتایج آن در مدیریت کیفیت هوای شهر کرمانشاه و برنامه‌ریزی زیست‌محیطی پیشنهاد می‌شود.