مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

تغییرپذیری الگوی فضایی بیشینه دما در استان گیلان تحت سناریوی تغییر اقلیم

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمود روشنی 1
علی بهرنگی 1
آتوسا بیگدلی 1
صدیقه گنجی گوفلی 2
فاطمه حکیمی شیرایه 3
محمود باقری خطیبانی 1
1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران
2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران
3 گروه کشاورزی،دانشگاه ایالتی آمریکا، ایمز، آیوا، آمریکا
10.22034/gsma.2026.2075162.1132
چکیده
تغییر اقلیم پدیده‌ای است که طی سال‌های اخیر اکوسیستم‌های طبیعی و نیز تمام جوانب زندگی انسان را تحت تأثیر خود قرار داده است. آب ﻫﻮای کره زﻣﯿﻦ در ﻃﻮل ﻗﺮن ﺑﯿﺴﺘﻢ بویژه در دو دﻫﻪ اﺧﯿﺮ ﺗﻌﺎدل ﺧﻮد را از دﺳﺖ داده و ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ دﻣﺎ داشته اﺳﺖ. در این پژوهش تغییرات میانگین بیشینه دمای استان گیلان در طی دوره 1980 تا 2021 و تحت سناریوی RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 برای دوره 2025 تا 2050 مورد بررسی و پیش‌بینی قرار گرفته است. بدین منظور داده‌های میانگین بیشینه دما از سایت ECMWF با ابعاد 0.25°×0.25° و ماتریسی با سطر و ستون \mathbf{9}\times\mathbf{10} بمدت 41 سال دریافت و به فرمت مورد نیاز در نرم‌افزار SDSM6.1 تبدیل گردید. بعد ارزیابی داده‌ها در این نرم‌افزار و انتخاب مدل مناسب، مشخص شد که میانگین دمای بیشینه استان گیلان بین 5/0 تا 5/1 C° در سال‌های آتی (2025 تا2050) افزایش خواهد یافت. علاوه بر این، الگوی فضایی تغییرات دما در دوره پایه و آینده بیانگر شکل‌گیری الگوی خوشه‌ای بالا-بالا (HH) و پایین-پایین (LL) در این ناحیه بوده و رفتار غیرتصادفی بر الگوی میانگین بیشینه دما حاکم است. همچنین، بررسی روند تغییرات با استفاده از آزمون من کندال (MK) حاکی از وجود روند معنی‌دار در میانگین بیشینه دمای استان گیلان در دوره پایه است. در نتیجه تغییرات موجود در زمان حال نیز در آینده (2025 تا 2050) ادامه خواهد داشت.
کلیدواژه‌ها
تغییر اقلیم
من کندال (MK)
سناریو RCPs
افزایش دما
استان گیلان
مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 شهریور 1405