مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی

مدلسازی مفهومی پیشران های لایه های پنهان مشارکت شهر وندان در حکمرانی زیر ساخت سبز شهری (مطالعه موردی منظقه 22 کلانشهر تهران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ،دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران
2 دانشیار ، گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران.
3 دانشیار، گروه شهرسازی ، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
4 دانشجوی دکترا، رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری ،دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران.
10.22034/gsma.2026.2090643.1163
چکیده
مشارکت شهروندی در حکمرانی زیرساخت سبز شهری، شرطی ضروری برای پایداری و اثربخشی این فضاهاست. با این حال، آنچه در عمل مشاهده می‌شود، اغلب «خاموشی مدنی» و کناره‌گیری شهروندان از عرصه مشارکت است. پژوهش حاضر با هدف مدل‌سازی مفهومی پیشران‌های لایه‌های پنهان این خاموشی در منطقه ۲۲ تهران انجام شد. با اتخاذ رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک، داده‌های حاصل از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارشناسان شهری کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌ها به استخراج چهار پیشران بنیادین انجامید که در قالب دو لایه تحلیلی «فرسایش درونی» (شامل معماری نامرئی بی‌اعتمادی نهادی و زخم‌های التیام‌نیافته) و «شکاف بیرونی» (شامل شکاف ادراکی و باتلاق بوروکراسی) سازماندهی شدند. مهم‌ترین دستاورد پژوهش، کشف مکانیسم تعامل هم‌افزای این دو لایه و صورتبندی «خاموشی مدنی» به‌عنوان یک «راهبرد انطباقی عقلانی» از سوی شهروندان است. این مدل مفهومی نشان می‌دهد که فرسایش درونی، تمایل به مشارکت را از درون می‌خشکاند و شکاف بیرونی، امکان عملی آن را از بیرون سلب می‌کند. یافته‌ها با نظریه‌های درماندگی آموخته‌شده، شکاف دانستن-عمل، سرمایه اجتماعی و احساس مالکیت روان‌شناختی هم‌سویی دارند و دلالت‌های روشنی برای سیاستگذاری یکپارچه در حوزه حکمرانی سبز شهری ارائه می‌دهند.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مهر 1405